Is de Katla-ijsgrot veilig, en hoe zwaar is het?
De Katla-ijsgrot ligt in een bewegende gletsjer bovenop een actieve vulkaan, en dat klinkt veel erger dan de tocht met gids aanvoelt. Bij elke tour gaat er een gids mee, en die deelt helmen en stijgijzers uit voordat iemand het ijs op stapt. Deze gids legt uit hoe de aanbieders met de risico's omgaan en hoe fit je moet zijn.
Nooit zonder gids
De Katla-ijsgrot, soms ook de Kötlujökull-ijsgrot genoemd naar de gletsjer waarin hij ligt, wordt alleen met een gids bezocht, en niemand zou het op een andere manier moeten proberen. De Kötlujökull is een bewegende gletsjer. Het ijs kruipt naar voren en smelt, en daarom ziet de grot er elke week anders uit en kan een gang die in de lente stevig aanvoelde in de herfst verdwenen zijn. Een recente reviewer zag in september dat de koepel bij de ingang was ingestort. Troll.is en Arctic Adventures zeggen allebei dat hun gidsen de grot dagelijks controleren en groepen alleen meenemen naar plekken die ze veilig vinden. Is een grot niet meer veilig, dan laat de aanbieder hem links liggen en zoekt hij een andere.
Ook de ondergrond telt. Het laatste stuk naar het ijs is alleen begaanbaar voor aangepaste 4x4's, en de gidsen rijden het dag in dag uit. Dit is geen plek voor een huurauto en een kaart op je telefoon.
De vulkaan onder het ijs
Katla is een van de actiefste vulkanen van IJsland, en hij ligt onder de Mýrdalsjökull. Een uitbarsting onder het ijs kan dat ijs snel laten smelten en een jökulhlaup, een gletsjervloed, over de zandvlakten sturen, zoals in 1918 gebeurde. Dat overstromingsrisico is de belangrijkste reden dat je er nooit alleen heen gaat. Het IJslandse meteorologische instituut (Veðurstofa Íslands) houdt Katla nauwlettend in de gaten, en tours worden stopgezet als er onrust is. Op safetravel.is staan waarschuwingen voor reizigers, en het loont om daar te kijken voordat je vertrekt. De vulkaan Katla en de Mýrdalsjökull-gletsjer vertelt het verhaal van de uitbarstingen.
Wat elke tour je geeft
Bij elke Katla-tour op deze site zijn een helm en stijgijzers inbegrepen, de frames met punten die je onder je schoenen vastmaakt en die grip geven op het ijs. Gravel Travel deelt ze uit als de omstandigheden erom vragen. Troll.is en Katlatrack nemen allebei een veiligheidsinstructie op in het uur bij de grot, en Katlatrack geeft elke gast ook een hoofdlamp.
De groepsgrootte bepaalt hoeveel je aan de gids hebt. Troll.is, vanaf ~€ 198, neemt maximaal 13 gasten mee, en Arctic Adventures, vanaf ~€ 167, werkt met één gids per 14 personen. Katlatrack, vanaf ~€ 195, laat op Viator tot 24 mensen toe. Een grotere groep is niet onveilig, maar het betekent meer wachten op smalle plekken en minder kansen om vragen te stellen.
Hoe zwaar de wandeling is
Voor geen van deze tours hoef je sportief te zijn, maar je moet wel een tijdje stevig op ongelijke grond kunnen lopen. Hoeveel je loopt, verschilt sterk.
| Tour | Lopen | Goed om te weten |
|---|---|---|
| Gravel Travel vanuit Vík | Een wandeling van 2–8 minuten | De kortste wandeling; niet bij hartproblemen |
| Katlatrack vanuit Vík | Een korte wandeling | Reviewers liepen de gletsjer op en eroverheen |
| Troll.is vanuit Vík | Ongeveer 30 minuten per richting over de gletsjer | Ruig terrein; reviewers noemen het goed te doen |
| Arctic Adventures vanuit Vík | Ongeveer een uur in totaal, volgens een reviewer | Verkocht als gletsjerwandeling voor beginners |
| Southcoast Adventure vanuit Vík | Een wandeling de gletsjer op | Sommige dagen trapjes of ladders |
| Dagtrip van Troll.is vanuit Reykjavík | Ongeveer 20 minuten over een zandpad plus 10 op de gletsjer | Niet bij een lage conditie |
| Dagtrip van Gravel Travel vanuit Reykjavík | Een klim over losse stenen en lava | Ongeveer 30 minuten in de grot |
Stijgijzers voelen de eerste minuten vreemd aan. Loop met je voeten iets uit elkaar, zet elke voet plat neer en volg de lijn van de gids. De terugweg is meestal makkelijker, want dan ken je de ondergrond al.
Dertien gasten en een rustige gids
Troll.is houdt zijn tour vanuit Vík op maximaal 13 gasten en neemt de veiligheidsinstructie op in een uur bij de grot, vanaf ~€ 198, met stijgijzers en helm inbegrepen. Recente reviewers noemen gidsen als Syra en Hawk.
Wie er beter twee keer over nadenkt
De aanbiedingen noemen een aantal groepen die de grot beter kunnen overslaan of eerst de aanbieder moeten raadplegen.
- Hartproblemen. Gravel Travel sluit ze uit;
- Beperkte mobiliteit en rolstoelgebruikers. De ondergrond is ongelijk grind en ijs, en meerdere aanbiedingen zeggen nee;
- Claustrofobie of angst in het donker. Troll.is en Gravel Travel waarschuwen er allebei voor;
- Rugklachten en reisziekte. Katlatrack noemt ze allebei vanwege de hobbelige rit;
- Een lage conditie. Voor de dagtrip van Troll.is vanuit Reykjavík heb je minstens een basisconditie nodig.
Zenuwen alleen hoeven geen reden te zijn om af te haken. Een reviewer beschrijft hoe een gids van Troll.is een gast in paniek rustig door de grot praatte tot het weer goed ging. Zeg het bij de instructie tegen de gids als kleine ruimtes je zorgen baren. De Katla-ijsgrot met kinderen behandelt de leeftijdsgrenzen bij elke tour.

Ladders en langere wandelingen
Southcoast Adventure, vanaf ~€ 241, rijdt met de Super Jeep naar de Mýrdalsjökull en loopt vandaar de gletsjer op. Het addertje is dat je op sommige dagen een paar trapjes of ladders moet beklimmen, en de groepen tellen tot 28 mensen. Reviewers noemen de rit erg hobbelig en raden oudere gasten voorzichtigheid aan. Maken ladders je onrustig, dan is dit de tour om te laten schieten.
De uitgebreide tour van Troll.is, vanaf ~€ 259, is ongeveer 4 uur onderweg en maakt een langere wandeling rond de gletsjer. Het addertje is juist die extra afstand op het ijs, en volgens de aanbieding is de tour niet geschikt bij beperkte mobiliteit of claustrofobie. Nog maar weinig mensen hebben hem beoordeeld.
Weer en annuleringen
Bij wind en storm worden tours afgelast, vooral in de winter. Kijk voordat je gaat rijden naar de weersverwachting op vedur.is en de kaart met wegcondities op road.is, zeker op de Ringweg (Route 1) in de donkere maanden. Bij elke grote tour kun je tot 24 uur van tevoren gratis annuleren, dus een wankele weersverwachting kost niets als je je plannen een dag eerder aanpast. De beste tijd voor de Katla-ijsgrot legt uit wat elk seizoen brengt, en onze kledinggids behandelt de laagjes tegen wind en druppels.
Het grotere gevaar bij Vík is vaak het strand, niet de grot. Bij Reynisfjara rollen plotselinge, verraderlijke golven zonder waarschuwing ver het zwarte zand op. Blijf ruim uit de buurt van het water en keer de zee nooit je rug toe.